..:: FIZYKA ::..

Wszechświat

Część IV
O układach planetarnych

Do zebranych i usystematyzowanych informacji na temat naszego Układu Słonecznego dostaniecie się korzystając z wejść w poniższej ramce gdzie dodatkowo znajdziecie informacje o innych planetach pozasłonecznych:

Na podstawie zaawansowanych obserwacji astronomicznych wiemy, że we Wszechświecie istnieją inne układy planetarne (oprócz Układu Słonecznego).

Warto sobie uzmysłowić dlaczego pierwsze planety spoza naszego Układu zostały zaobserwowane dopiero w 1991 roku. Odkrycia tego dokonał (drogą radiową - poprzez detekcję i analizę fal elektromagnetycznych, krótkich pulsujących sygnałów radiowych, docierających od odległego pulsara) polski astronom prof. Aleksander Wolszczan.

Po pierwsze:
Sama planeta nie jest źródłem światła (Jakim światłem świeci planeta?)

Po drugie:
W skali wielkich międzygwiezdnych odległości planety znajdują się niezmiernie blisko swoich gwiazd. Kąt pod jakim byśmy widzieli odległą gwiazdę i znajdującą się obok niej planetę jest znikomo mały. W przypadku gwiazdy 51 Pegasi kąt ten wynosi 0,003 sekundy łuku. Pod takim kątem widzimy „skrajne krawędzie” :) włosa o grubości 0,1 mm z odległości 6 km !!!

Patrz przykład 1.1 na str. 30 w Fizyka i astronomia dla każdego pod redakcją Barbary Sagnowskiej.

Ruch planety i gwiazdy odbywa się wokół wspólnego środka masy. Dobrą ilustracją tego jest umieszczony tu obrazek zaczerpnięty z Wikipedii. Obserwując taki układ z dużej odległości nie widzimy planety ale odbieramy fale radiowe docierające od gwiazdy. W zachowaniu gwiazdy rejestrujemy, że raz się od nas oddala to znowu przybliża (jeśli dane jest nam obserwować układ w odpowiedniej płaszczyźnie).

Raz:
Możemy to zaobserwować jako kołysanie gwizdy.

Dwa:
w przypadku pulsarów rejestrujemy niezwykle regularne sygnały radiowe, pulsy. Fakt, że częstotliwość odbieranych impulsów oscyluje między pewnymi granicznymi wartościami świadczy o oddalaniu i przybliżaniu gwiazdy. Jest to związane z efektem Dopplera o czym więcej nieco później.

Ogrom Wszechświata, istnienie innych niż Układ Słoneczny systemów planetarnych zmuszają do postawiania sobie pytań:

Czy istnieje w innych miejscach Wszechświata podobne do naszego życie?

Czy życie przyszło do nas z kosmosu?

Możecie postarać się o udzielenie odpowiedzi na te dwa pytania we własnym zakresie. Materiałów w podręczniku, prasie i internecie nie powinno zabraknąć. Czekam na ciekawe opracowania (do końca działu) - jest możliwość zdobycia oceny :).

Koniec części IV

Jeśli masz jakieś uwagi, pytania odnośnie tego działu skorzystaj z odpowiedniego
forum WSZECHŚWIAT

GÓRA         SZKOŁA