..:: FIZYKA ::..

Wszechświat

Część V
Gwiazdy „błądzące”, czyli planety

Kiedy starożytni zaczęli dokładniej przyglądać się niebu zauważyli, że na tle gwiazd „stałych” tworzących gwiazdozbiory znajduje się kilka nieustannie zmieniających swe położenie. Otrzymały one nazwę planet (od greckiego słowa planetes - błąkający się).

Planety nazwano imionami bogów z mitologii rzymskiej.

Teoria geocentryczna

(II wiek naszej ery Klaudiusz Ptolemeusz).

Teoria heliocentryczna

(podstawowe tezy opublikowane w 1543 roku w dziele: „De Revolutionibus” („O obrotach”) Mikołaj Kopernik.

Prawa Keplera

Pierwsze prawo Keplera
Orbita (tor) każdej planety jest elipsą, a Słońce znajduje się w jednym z jej ognisk.

Na naszym rysunku ogniska zostały oznaczone odpowiednio literami F z odpowiednimi indeksami 1 i 2.

Elipsę bardzo łatwo jest narysować mając do dyspozycji dwie pinezki, nitkę, ołówek i podstawkę w którą wbijemy pinezki i na której będziemy rysować.

Szczegóły w podręczniku Fizyka i astronomia dla każdego pod redakcją Barbary Sagnowskiej. na rys. 1.26 i 1.27 na str. 39.

Drugie prawo Keplera
Odcinek łączący Słońce i daną planetę zakreśla w równych odstępach czasu równe pola.

Inaczej mówiąc prędkość polowa w myśl drugiego prawa Keplera jest zachowana podczas ruchu planety dookoła Słońca.

Na naszym rysunku ΔA oznacza pole jakie promień wodzący (promień między Słońcem a poruszającą się planetą) zakreśla w określonym czasie Δt ruchu planety. W jednakowych przedziałach czasu Δt są zakreślane jednakowe pola ΔA (te koloru szarego).

Δs to długość łuku toru, który przebiegnie planeta z prędkością V w przedziale czasu Δt.

Trzecie prawo Keplera
Drugie potęgi okresów obiegu planet wokół Słońca są wprost proporcjonalne do trzecich potęg ich średnich odległości od Słońca.

Okres obiegu oznaczany literą T w tym przypadku jest czasem w jakim planeta poruszając się z prędkością V dokonuje jednego pełnego obiegu dookoła Słońca.

Średnie odległości zostały tu oznaczone literą a z odpowiednimi indeksami 1 i 2.

Trzecie prawo Keplera możemy wyrazić w postaci matematycznej: obecnie jest w tej postaci dostępna w podręczniku Fizyka i astronomia dla każdego pod redakcją Barbary Sagnowskiej str. 42 oraz na podanych poniżej stronach.

Obrazki dla dwóch pierwszych praw zostały pobrane z Wikipedii

W domu można opracować (na podstawie podręcznika lub innych źródeł) następujące zagadnienie:

Na czym polegają rozumowanie indukcyjne i dedukcyjne. Na podstawie którego rozumowania uzyskujemy w naukach przyrodniczych pewniejszą wiedzę.

Krótkie opracowania na ocenę.

Koniec części V

Jeśli masz jakieś uwagi, pytania odnośnie tego działu skorzystaj z odpowiedniego
forum WSZECHŚWIAT

GÓRA         SZKOŁA