Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii nr 2 KĄT

II. TRYB ORAZ ZASADY KWALIFIKACJI

(Kliknij w obrazek by zobaczyć powiększenie.)

Kandydaci trafiają do „KĄTa” różnymi drogami. Duża część to przyjaciele i znajomi osób już będących podopiecznymi. Wielu kandydatów pojawia się w Ośrodku po dość licznych publikacjach prasowych, radiowych i telewizyjnych. Sporo przysyłają pedagodzy szkolni i poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Zawsze liczba chętnych znacznie przekracza liczbę wolnych miejsc.

W zasadzie nabór odbywa się dwa razy do roku: po zakończeniu semestru i roku szkolnego. "Kąt" przyjmuje w większości osoby, którym nie powiodło się w innych szkołach, w każdym roku zdarza się jednak zawsze niewielka grupka (od czterech do dwunastu kandydatów) osób potrzebujących Ośrodka bez wcześniejszych doświadczeń negatywnych. Corocznie powoływana jest w Ośrodku Komisja Przyjęć. Pracuje ona w trzech etapach.

Pierwszym, w wyniku którego odsiew jest największy, jest kontakt-rozmowa z psychologiem sprawdzającym stopień ewentualnych zaburzeń psychologicznych. Wtedy też rozstrzygana jest kwestia, czy młodemu człowiekowi pobyt w Ośrodku i szkole pomoże, czy raczej zaszkodzi. Zdarza się bowiem, że motywacja kandydatów do przebywania i uczenia się w "Kącie" jest powierzchowna i wynika z chęci ułatwienia sobie pracy intelektualnej. Zdarza się zresztą, że przyjmowani są również i tacy kandydaci: chodzi znów o rodzaj integracyjności, o to, by nie tworzyć getta dla nieprzystosowanych. Ważna jest wówczas ocena psychologa i właśnie kryterium nieszkodzenia potencjalnemu podopiecznemu. Na tym etapie dla osób niepełnoletnich konieczna jest osobista i pisemna zgoda rodziców lub opiekunów na naukę w LXXXV Liceum lub Gimnazjum nr 138. Kandydat zaś wypełnia najpierw kwestionariusz wywiadu, potem, podczas rozmowy weryfikuje najistotniejsze wątki w nim poruszone. Jest to jednocześnie pierwsza część diagnozy wstępnej.

Osoby nie przyjęte nie są odsyłane z kwitkiem. Ważne w tym wypadku, że psycholog "Kąta" jest źródłem pierwszego kontaktu, spełnia funkcję miniporadni. Odrzuceni dowiadują się dokąd mogą się udać ze swoimi dotychczasowymi kłopotami, co powinni z sobą zrobić, by zapobiec następnym.

Pierwszy etap (rozmowy psychologów ze spływającymi ciągle do Ośrodka kandydatami) trwa praktycznie w ciągu całego roku szkolnego i eliminuje bądź kwalifikuje kandydatów do odbywających się tylko dwukrotnie (po zakończeniu semestru i końcu roku, kiedy zwalniają się miejsca) pozostałych etapów.

Drugi etap składa się z przygotowanego przez nauczycieli krótkiego sprawdzianu pisemnego dotyczącego otaczającego świata i sprawdzającego potencjał intelektualny oraz szkolny kandydata tudzież rozmowy z dyrektorem Ośrodka na temat dotychczasowej kariery szkolnej, zainteresowań, sukcesów i porażek oraz źródeł i jednych, i drugich. Nie ma wychowanka, z którym dyrektor nie odbyłby rozmowy wstępnej. Uzupełniona zostaje diagnoza wstępna zarysowana przez psychologa.

Trzeci etap to rozmowa z (przynajmniej dwoma) wychowawcami-liderami. Dotyczy ona znów źródeł dotychczasowych niepowodzeń szkolnych, służy jednak w większym niż poprzednie wywiady stopniu spenetrowaniu sytuacji rodzinnej i osobistej kandydata. Następuje kolejne uzupełnienie diagnozy wstępnej.

Decyzja o przyjęciu tych, a nie innych kandydatów zapada podczas plenarnego spotkania wszystkich członków Komisji Przyjęć w konsultacji z dyrektorką Rejonowej Poradni Pedagogiczno-Psychologicznej. Zapada owa decyzja w wyniku dyskusji (czasem kłótni), a następnie głosowania, w którym głos decydujący należy do dyrektora. Powstaje wówczas również w miarę kompletna diagnoza wstępna dotycząca przyszłego podopiecznego "Kąta", nazywana potocznie "instrukcją obsługi kandydata". Zawiera wynikające z dotychczasowego rozpoznania zalecenia do pracy dydaktycznej i wychowawczej oraz terapeutycznej tudzież ewentualnie dodatkowe warunki wymagające spełnienia. "Instrukcja obsługi" stanowi pomoc przede wszystkim w pracy nauczycieli "Kąta".

Przez pierwsze dwa tygodnie wychowanek pracuje według ramowych nie zindywidualizowanych jeszcze założeń kontraktu wstępnego. By zindywidualizować kontrakty konieczna jest pogłębiona diagnoza wychowanka. Jest ona możliwa dopiero po wnikliwej analizie jego pobytu w Ośrodku.

Do pierwszej próby jej dokonania zobowiązany jest odpowiedni wychowawca-lider: dokonuje on obserwacji uczestniczących na prowadzonych przez siebie zajęciach socjoterapeutycznych, hospituje lekcje szkolne, przeprowadza cykl rozmów indywidualnych, przeprowadza uzupełniane na bieżąco wywiady z rodzicami (opiekunami). Może wówczas przedstawić kompletniejszą "instrukcję obsługi" nauczycielom i innym wychowawcom.

W wyniku tych działań po dwóch tygodniach pobytu wychowanka w Ośrodku powstaje też zrąb kontraktu indywidualnego, a po miesiącu jego pierwsza wersja. W odróżnieniu od nienegocjowalnych nie zindywidualizowanych kontraktów wstępnych ta wersja kontraktu indywidualnego może podlegać modyfikacjom drogą negocjacji. Kontrakt indywidualny jest podstawowym narzędziem działania podczas całego pobytu wychowanka w Ośrodku, stanowiąc wynik prawidłowej (jeśli nie, to korygowalnej) diagnozy rodzaju i poziomu jego zaburzeń, oceny sukcesów i porażek.

Innym typem kontraktu indywidualnego jest dyktat (zwany ultimatum) tworzony w sytuacji grożącej wychowankowi relegacją. Stanowi on rodzaj zobowiązania dotyczącego przestrzegania norm obowiązujących w szkole i Ośrodku, ale zdarza się, że poza ten zakres daleko wykracza (choćby w sytuacji, w której konieczne jest, by podopieczny podjął terapię poza Ośrodkiem lub by naprawił wyrządzoną komuś szkodę itp.)

GÓRA         START